Çin’de Yaşayan Kazakların Etno-Kültürel Değerlerinin Korunması

Hanayi, seminerinde Doğu Türkistan bölgesinde yaşayan Kazak azınlıklarının yaşamını, kültürünü ve geleneklerinin günlük hayatta kullanılması ve milli değerlerinin korunması hakkında bilgiler ve örnekler sundu.

Omirbek Hanayi ilk olarak kendisinin Çin doğumlu Kazaklar’dan olduğunu aktardı. Kazak denildiği zaman ilk akla gelen unsurlardan olan, Kazak halkının göçebe hayatta kullandıkları ‘‘keçi evleri’’nin  (yurt) değeri üzerinde duran Omirbek Hanayi, keçi evlerinin dünyanın ve gök kubbenin şekline benzetilerek yuvarlak biçimde olması geleneğini anlattı. Bu evlerin günlük hayat için oldukça kullanışlı bir nitelik arz ettiğini de dile getirdi. Ek olarak Hanayi, keçi evlerinin içindeki el yapımı kilimlerin günümüze kadar kullanılageldiğinin ve bu kilimlerin halen dokunmaya devam etmesinin de milli değerlere sahip çıkma konusunda en önemli örneklerden biri olduğunun da altını çizdi. Hanayi, yuvarlak keçi evlerinin biçiminde bölgede birçok turistik otelin mevcut olduğunu, bu biçimde bir hava balonunun da yapıldığını, 2018 yılında bu balonun Guinness Rekorlar Kitabı’na dahi girdiğini de söyledi.

Bunun dışında Kazaklar’ın hayatında hayvancılığın ve atın önemini vurgulayan Hanayi, at donanımları için gerekli malzemelerin yapılışının Doğu Türkistan’da da günümüze kadar devam etmekte olduğunu da ifade etti. Bölgedeki birçok müzede ‘‘at medeniyeti’’ üzerine hazırlanan köşelerin resimlerini de paylaştı. Bener biçimde at çenesinden ve koç boynuzlarından imal edilen avizelerin de günlük yaşam stilinde yaygın biçimde kullanıldığını aktardı. Dünyadaki en küçük dombıra olarak Guinness Rekorlar Kitabı’na dâhil olan dombıranın da Çin Kazakları tarafından yapıldığını ifade etti.

Sonuç olarak Hanayi, Çin Kazakları’nın kendi milli manevi değerlerinin korunmasında ve bugüne kadar kullanımda kalabilmesinde Kazak halkının geleneksel hayvancılık yaşamı ile yaşamayı sürdürmelerinin büyük rol oynadığını vurguladı. Çin Kazakları’nın ayrıca Kazak kültürünün kimi unsurlarını yer yer Çin kültürünün unsurlarıyla da harmanlayarak yeni kültür öğeleri yarattıklarını ve hem Çin hem de Kazak kültürüne katkılar sunduklarını ifade etti.

Seminer, Avrasya Araştırma Enstitü’sü araştırmacıları ve misafir katılımcılar tarafından dile getirilen etnik değerlerin korunması konusunda sorular ve tartışmalar ile devam etti. Seminer sonunda Enstitü Müdürü Doç. Dr. Vakur Sümer, uzman araştırmacı Omirbek Hanayi’ye paylaştığı bilgiler için teşekkür etti ve sertifika takdim etti.