COVID-19’un Hindistan’da Okul Eğitimine Etkileri

COVID-19’UN HİNDİSTAN’DA OKUL EĞİTİMİNE ETKİLERİ salgınının patlak verdiği günden bu yana, dünyadaki birçok okul, kapanmanın yaşandığı dönemde eğitime devam etmek için faaliyetlerini çevrimiçi formata dönüştürmek zorunda kalmıştır. Bazı ülkelerde çevrimiçi öğrenmeye geçiş, okul eğitiminde bazı yenilikleri ortaya çıkarsa da, bazı ülkelerde okul sistemindeki mevcut sorunları artırarak eğitim eşitsizliğini hızlandırmıştır. 1.5 milyondan fazla okulda yaklaşık 260 milyon öğrenci ile dünyanın en büyük ikinci okul sistemine sahip olan Hindistan, muhtemelen COVID19 kısıtlamalarının farklı öğrenci gruplarını nasıl etkilediğinin en iyi örneğidir. Hindistan, yurtdışına en fazla öğrenci gönderen ikinci ülke olmasına rağmen, okul sistemi, büyük orandaki yoksul nüfusu nedeniyle pek çok zorlukla karşı karşıya kalmaktadır. Hindistan, %74.37 ile Asya’daki en düşük okuryazarlık oranlarından birine sahiptir. Salgın kısıtlamaları, okullarda zaten belirgin olan eşitsizlikleri daha da kötüleştirmektedir. Sonuç olarak, Hindistan’da öğrenme yoksulluğu oranı, %54’ten %70’e yükselmiş, bunun içinde de en fazla yükseliş ortaokul düzeyinde gerçekleşmektedir.

Dünya Eşitsizlik Raporu’na (2022) göre, Hindistan dünyada eşitsizliğin en yaygın olduğu ülkeler arasında yer almaktadır. Hindistan halkının %10’unu oluşturan en üst gelire sahip grup, milli gelirin %57’sine, halkın %50’sini oluşturan en alt seviyede bulunan grup ise milli gelirin yalnızca %17’sine sahiptir. Sonuç olarak, tam kapanmalar sırasında, halkın en alt kesiminin öğrenim yaşındaki çocukları, ailelerinin iş kaybı ve hareket kısıtlamalarının neden olduğu zorluklardan dolayı diğer gruplara göre çok daha fazla etkilenmiştir.

Bu bağlamda Hindistan, birden fazla COVID-19 dalgasından etkilenen dünyadaki en uzun süreli okul kapanmalarından birini yaşamıştır.

Okulların bir yıldan fazla bir süre kapalı kalması nedeniyle, geleneksel yüz yüze gerçekleşen dersler televizyon, radyo, WhatsApp, Zoom ve Skype gibi çeşitli formatlara aktarılmaya çalışılmıştır. Hatta internet erişimi olmayan veya zayıf bağlantısı olan öğrencilere ulaşmak için hoparlör sistemi ya da bir ağaç üzerinde platform oluşturma gibi çalışmalar bile denenmiştir. Yine de, kırsal kesimdeki hanelerin yalnızca %15’inin ve kentsel kesimdeki hanelerin %42’sinin internete erişime sahip olduğu göz önüne alındığında, uzun süre okulların kapanması, temel dijital tesislerin yokluğundan muzdarip olanlar için eğitim alma kapasitesini büyük ölçüde etkilemiştir. Save the Children araştırmasına katılan hanelerin %62’si okulların kapanması nedeniyle eğitime ara verildiğini bildirmiştir. Başka bir rapor, yalnızca 37.6 COVID-19 milyonunun çeşitli çevrimiçi platformlar aracılığıyla okul eğitimine erişimi olduğunu göstermiştir.

Salgından dolayı okulların kapanmasının getirdiği zorluklar, aslında mevcut sorunlara yenilerini eklemiştir. Kişisel cihazların olmaması, internet bağlantısının zayıf olması veya hiç olmaması ve internet paketlerinin satın alınamaması çevrimiçi eğitime erişimin en büyük sorunları arasında yer almıştır. Okul Çocuklarının Çevrimiçi ve Çevrimdışı Öğrenimi (SCHOOL) anket raporu, bunu “çevrimiçi eğitimin kurgusu” olarak tanımlamıştır. Zira kırsal alanlardaki okul çocuklarının %37’sinden fazlası hiç eğitim alamazken buna karşın çevrimiçi okuyan çocukların oranı sadece %8’de kalmıştır. Üstelik salgın, iş kayıpları nedeniyle ailelerin ekonomik durumlarını etkilediğinden ebeveynlerden gelen yanıtlardan biri “yemek bulmakta zorlanırken, akıllı telefon almayı nasıl başaracağız?” şeklinde olmuştur.

Mali krizlerle birlikte okulların kapanması, öğrenme fırsatlarının kaybının yanı sıra daha ciddi sonuçlara yol açmıştır. Özellikle günlerini ev işleri yaparak ya da aileleri için az da olsa para kazanmak üzere çalışan okul yaşındaki kızları etkilemiştir. Çoğu durumda akıllı telefonlar erkeklere verildiğinden, kızların akıllı telefon sahibi olma şansı daha az olduğundan akıllı telefona sahip kızların eğitim alabilme imkanlarını daha zorlaştırmaktadır. Ayrıca, birçok kız çocuğu aileleri tarafından uygulanan evlenme baskısıyla karşı karşıya kalmaktadır. Çünkü bazı ailelere göre kızlar temel görevlerinden biri olan ders çalışmak zorunda kalmamaları nedeniyle, aileleri kızlarının hiçbir şey yapmadığını ve bir yere yerleşmek zorunda olduğunu düşünmektedir.

Yetersiz beslenme, kapanmaların neden olduğu bir diğer sorundur. Devlet okullarında her gün sıcak yemekler sunan Öğle Yemeği Programı da salgın sırasında değişikliğe uğramıştır. Bazı eyaletler sıcak yemek yerine nakit transfer sağlamaya karar verirken, bazıları tahıl ve yağ gibi erzak sağlamıştır. OXFAM raporuna göre, çocukların %35’i öğle yemeğini alamazken, öte yandan %8’i sıcak yemek, %4’ü nakit yardım ve %53’ü de kuru erzak yardımı almıştır. Devlet, aileleri desteklemeye çalışsa da, tüm ebeveynler çocuklarına normal beslenme imkanı sağlayamamıştır. Ayrıca ebeveynler, çocuklarını besleyebilmek için belirli miktarda ürün almış olsalar da ürünlerin ne kadar verimli kullanıldığını takip etmek imkânsızdır. Diğer taraftan, okullar genellikle düzenli kontroller yaparak, temel yıkama ve sanitasyon tesisleri ve yemek planı sağlamıştır. Ayrıca zorla çocuk işçiliği ve çocuk yaşta evlilik vakalarının önlenmesine yardımcı olacak bütüncül destekler sağlanmaktadır. Öte yandan ailelerin maddi yetersizlikleri ve dolayısıyla çocuklarının eğitimini daha fazla destekleyememesi nedeniyle 14-16 yaş grubundaki (10-12. sınıf) öğrencilerin en fazla oranda okulu terk ettikleri kaydedilmiştir. Salgın sırasında birçok aile sokağa çıkma yasağı nedeniyle işini kaybettiğinden, aileler ergenlerini, özellikle kız çocuklarını para kazanmak için çalışmaya göndermek zorunda kalmıştır. Çevrimiçi eğitim sunmanın zorluklarının ve temel yerel koşulların eksikliğinin bir sonucu olarak genel okuryazarlık seviyesi önemli ölçüde azalmıştır. Üçüncü sınıf öğrencilerin sınav sonuçları, öğrencilerin sadece %25’inin birkaç kelimeden fazlasını okuyabildiğini gösterirken, başka bir araştırma, okulların kapanması nedeniyle öğrencilerin %92’sinin en az bir dil ve %82’sinin ise en az bir matematik becerisini kaybettiğini ortaya koymuştur. Bu nedenle, zaten yetersiz eğitim almış çocukların eğitimden uzun süre uzak kalması, bazı uzmanlar tarafından nesil kaybının meydana gelmesi gibi uzun vadeli bir sonuç doğuracağı yönünde yorumlanmaktadır. Özellikle dar gelirli aileler için okul programına yetişmek için kapsamlı önlemler alınmazsa, toplumun geneli için daha fazla sonuç doğurması muhtemeldir.

Tam teşekküllü eğitimin önündeki engeller, nüfusun ekonomik olarak dezavantajlı kesimlerini etkilerken, diğer okul çocukları da çevrimiçi eğitimin neden olduğu başka sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Düşük yaşam standartlarından kaynaklanan temel altyapı sorunları dikkate alınmasa dahi verilen çevrimiçi eğitim de birçok endişeyi beraberinde getirmektedir. Örneğin, devlet okullarındaki öğretmenlerin yalnızca %17’si ve özel okullardaki öğretmenlerin %43’ünden fazlası çevrimiçi dersler vermeye hazırlıklıdır. Öğretmenlerin online eğitim tecrübesinden mahrum olduğu ortamda ve kısıtlı zaman diliminde derslerini yeniden tasarladıkları düşünüldüğünde, özellikle öğretim platformlarına bağlı olarak eğitimin kalitesi etkilenmiş olabilir. Televizyon, radyo ve WhatsApp gruplarının, ek yeterlilikler gerektiren çevrimiçi video konferans teknolojilerine kıyasla öğrenme için daha az etkili olması muhtemeldir.

Devam eden salgın, Hindistan’daki eğitim sistemini büyük ölçüde etkilemiştir. Orta gelirli ebeveynler çocuklarının karşılaştıkları eğitim alma eksikliğini gidermeye destek olabilirken, yoksul aileler için bu durum farklıdır. Bu nedenle, hükümet eğitim için ek çaba sarf etmeli ve bu süreçten en fazla etkilenen okul öğrencilerine eğitimde yaklaşık iki yıllık gecikmelerin üstesinden gelmeleri için yardım sağlamalıdır.

Yazar Albina Muratbekova, Avrasya Araştırma Enstitüsü, Kazakistan Politika, Dış İlişkiler ve Güvenlik       Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Ermeni mevkidaşı Ararat Mirzoyan ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Bakanlar, son anlaşmaların gelişimi hakkında görüş alışverişinde bulundular. Görüşme sırasında bakanlar, bir barış anlaşması hazırlamak için sınırların belirlenmesi adına ortak bir komisyon ve çalışma grubu ile yakında yeni bir toplantı gerçekleştirme konusunda anlaştılar (SNG.Bugün, 25.04.2022). Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, Uluslararası “INNOPROM Orta Asya” Sergisi’nde Belarus heyetine başkanlık eden Belarus Başbakanı Roman Golovçenko’yu Taşkent’te kabul etti. Görüşmede, iki ülke arasındaki ikili ticaretin bu yılın başından bu yana %57 arttığı kaydedildi. Taraflar, Özbekistan ve Belarus arasında karşılıklı yarar sağlayan uygulamalı iş birliğinin daha da geliştirilmesi için bir “yol haritasının” kabul edilmesi konusunda anlaşmaya vardılar (UzReport, 25.04.2022).

Türkiye Büyük Millet Meclis Başkanı Mustafa Şentop, Bosna Hersek’e resmi bir ziyaret gerçekleştirdi. Bosna Hersek Cumhurbaşkanlığı Konseyi Üyeleri tarafından kabul edilen Mustafa Şentop, diğer üst düzey yetkililerle de görüşmelerde bulundu. Şentop, Bosna Hersek Yetkilileri ile yaptığı görüşmede, Balkanlar ve Türkiye arasındaki mevcut iş birliği perspektiflerini ele aldı. Ayrıca Başkan, Türkiye Cumhuriyeti’nin Balkanlar’ın barış ve istikrarına büyük önem verdiğini de vurguladı (Anadolu Ajansı, 26.04.2022). Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Comart Tokayev, Anayasa’da ülkenin siyasi sistemini önemli ölçüde değiştirecek köklü değişikliklerin yapılması sürecini başlattı. Kazakistan, devlet ve toplum arasında güçlü bir etkileşimin tesis edileceği yeni bir devlet modeline geçmektedir. Cumhurbaşkanı, söz konusu yeni formatı İkinci Cumhuriyet olarak adlandırmaktadır. Cumhurbaşkanı Tokayev, anayasa referandumunun her bir Kazakistan vatandaşının ülkenin kaderini belirlemede yer almasına izin vereceğine inanmaktadır (Kazinform, 29.04.2022). Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak, Türkiye Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ile görüştü. Taraflar, cephe hattındaki durum ve Ukrayna halkının kahramanca direnişini de kapsayan çeşitli konuları ele aldılar. Görüşmede, Ukrayna için etkin bir uluslararası güvenlik garantiler sistemi oluşturmaya özel önem verildi (Ukrinform.net, 30.04.2022).

Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Kırgız mevkidaşı Jeenbek Kulubayev ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Bakanlar ikili ilişkiler ve yaklaşan toplantılar hakkında görüştüler. Taraflar, ikili ilişkilerin geliştirilmesi açısından olumlu dinamikleri memnuniyetle karşılayarak, Ortak Stratejik Planlama Grubu’nun bir sonraki toplantısının dışişleri bakanlığı düzeyinde yakın zamanda yapılması konusunda anlaştılar. Taraflar ayrıca, her iki ülke cumhurbaşkanlarının katılımıyla gerçekleştirilecek stratejik iş birliği konseyleri toplantısının Kırgızistan’da düzenlenmesini de ele aldılar (Daily Sabah, 01.05.2022).

Toplum ve Kültür Ekonomi, Finans ve Enerji       Uluslararası finans kuruluşları Özbekistan’a mali yardım sağlamaya devam etmektedir. Ülke, uluslararası bağışçılarla 575 milyon dolar değerinde kredi anlaşmaları imzaladı. Özbekistan, fonları devlet bütçesini ve yatırım projelerini desteklemek için kullanacaktır. Dünya Bankası, kırsal girişimciliğin geliştirilmesi için 200 milyon dolar ve istatistiksel sistemin kapasitesini geliştirmek için 50 milyon dolar sağlayacaktır. OPEC Uluslararası Kalkınma Fonu ve Fransız Kalkınma Ajansı sırasıyla 100 milyon dolar ve 150 milyon avro sağlayacaktır (UzReport, 25.04.2022).

Hükümetlerarası Ekonomik İş birliği Komisyonu’nun toplantısında Azerbaycan ve Rusya, emeklilik alanında iş birliği muhtırası da dâhil olmak üzere bir dizi belge imzaladı. Azerbaycan Başbakan Yardımcısı Şahin Mustafayev, Rusya ile ortaklaşa inşa edilecek bir helikopter fabrikasının 2022’nin üçüncü çeyreğinde Azerbaycan’da hizmete girebileceğini belirtti. Mustafayev, Azerbaycan’ın Rus ekonomisine 1.2 milyar doların üzerinde, Rusya’nın ise Azerbaycan’a 6 milyar doların üzerinde yatırım yaptığını sözlerine ekledi (AzerNews, 26.04.2022).

Kazakistan ile Azerbaycan arasındaki ikili ticaret, 2022 yılında rekor rakamlara ulaştı. Özellikle 2022 yılının başından bu yana Kazakistan’dan Azerbaycan’a yapılan ihracat 15 kat arttı. Sonuç olarak, ticaret cirosu 175 milyon dolara ulaştı. 2021 yılının aynı döneminde bu rakam, 12 milyon dolar olmuştur. Kazakistan’ın ihracatının %70’i petrol ve petrol ürünleri ile maden ve metal ürünlerden oluşmaktadır. Trans-Hazar hattındaki kargo taşımacılığı 2022’nin ilk çeyreğinde %123 arttı (Qazaq TV, 26.04.2022).

Özbekistan Başbakan Yardımcısı Sardor Umurzakov, Türkmenistan Sanayi ve İnşaat Üretim Bakanı Baymurat Annamammedov’u kabul etti. Taraflar, son 4 yılda Özbek-Türkmen ticaret hacminin 5 kat, 2021’de ise karşılıklı ticaretin bir önceki yıla göre %65 arttığını belirtti. Taraflar, sanayi alanındaki iş birliği ve ticaret sözleşmelerine ilişkin yeni projeler geliştirme konusunda anlaştılar (Mift.uz, 26.04.2022).

Tacikistan ve İran arasındaki ikili ticaret hacmi büyüme göstermektedir. 2022’nin ilk çeyreğinde bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre 4.5 kat artarak 66.9 milyon dolara yükselmiştir. Tacikistan ile İran arasındaki ikili ticaretin iyileştirilmesine yönelik bir çalışma, geçen yıl başlatılmıştır. İki ülke arasındaki karşılıklı ticaret, 2013’te yaklaşık 300 milyon dolardan 2020’de 58 milyon dolara düşmüştür (ASIA-Plus, 27.04.2022).

Kazakistan ile Kırgızistan’ın Bişkek’te düzenlediği iş forumunda Kazakistan’ın Kırgızistan’a 15 milyon dolar değerinde ürün tedarik etmesi konusunda anlaşmaya varıldı. Ürün listesi, gıda maddeleri, yapı malzemeleri, tıbbi ve kimyasal ürünleri içermektedir. Forum’da Kazakistan 20 yerli firma ile temsil edildi. Geçen yıl, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 971 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Ancak uzmanlar, ortak ticaret potansiyelinin çok daha yüksek olduğunu ve 2.5 milyar dolara çıkabileceğini tahmin etmektedir (Qazaq TV, 28.04.2022).

Hazırlayanlar Zhengizkhan Zhanaltay, Kanat Makhanov.       Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) ile Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi arasında ortak kültürel ve akademik faaliyetlerin düzenlenmesini amaçlayan bir iş birliği protokolü imzalandı. Belge, TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Rayev ile Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Alpaslan Ceylan tarafından imzalandı. Görüşmede, TÜRKSOY ile Manas Üniversitesi arasındaki iş birliği fırsatları ve birlikte gerçekleştirilecek ortak akademik faaliyetler hakkında görüş alışverişinde bulunuldu (Turksoy.org, 28.04.2022).

Uluslararası Türk Kültürü ve Mirası Vakfı, Türkiye’nin Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla “Türk Dünyası Çocuklarının Birliği” etkinliğine ev sahipliği yaptı. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye, Türkmenistan ve Özbekistan’dan gelen çocuklar, Türk dünyasının dayanışmasını sembolize eden şarkıları ve şiirleri, milli müzik aletleri eşliğinde seslendirdiler. Etkinliğe TÜRKPA Genel Sekreteri Mehmet Süreyya Er, TÜRKPA Üyeleri, üye ülkelerin büyükelçileri ve Vakıf temsilcileri ile diğer yetkililer katıldı (Azertag.az, 25.04.2022). Kazakistan’ın Kızılorda bölgesinde düzenlenen Özbekistan Âli Meclisi ve Kazakistan Parlamentosu İşbirliği Komisyonu 2. toplantısına Kazakistan ve Özbekistan milletvekilleri katıldı. Toplantıya Aral Gölü’nü Kurtarma Uluslararası Fonu, BM ve DSÖ temsilcileri de katıldı. Toplantı katılımcıları, dünya kamuoyunun dikkatlerini Aral Gölü sorununa çekmek ve bunu dünya çevre forumlarının gündemlerine dahil etmek için iş birliğini sürdürme ve çalışmaları yoğunlaştırma konusunda anlaştılar (SNG.Today, 25.04.2022). Azerbaycan, Kırgızistan, Türkiye ve Özbekistan Anayasa Mahkemeleri Başkanları, Türk Devletleri Anayasa Mahkemeleri Konferansı Teşkilatı’nı kuran bir belgeyi imzaladılar. Karar, İstanbul’da düzenlenen “Anayasal Yargı Organları Arasında İşbirliğinin Önemi” yuvarlak masa toplantısı çerçevesinde alındı. Etkinlik, Türkiye Anayasa Mahkemesi’nin kuruluşunun 60. yıldönümü münasebetiyle düzenlendi. Etkinlik sırasında katılımcılar, Türk dili konuşan devletler arasında anayasa yapımında iş birliğinin güçlendirilmesini amaçlayan belgeleri de imzaladı (Azertag.az, 27.04.2022).

Özbekistan, Afganistan’a buğday, un, pirinç, şeker, konserve, giyim ve temel ihtiyaç maddelerinin yanı sıra 100.000 doz koronavirüs aşısı ile testleri kapsayan toplam ağırlığı 4.000 tonu aşan insani yardım sağlamaktadır. Afganistan halkına insani yardım kargosunun teslim töreni, Afganistan’ın Hairatan kentinde düzenlendi. Teslimat, Ramazan Bayramı’nın arifesinde tamamlandı (UzDaily, 30.04.2022). Avrupa Birliği (AB) ve Özbekistan devlet kurumlarından 30’dan fazla temsilciden oluşan bir heyet Karakalpakistan Cumhuriyeti’ni ziyaret etti. Taraflar, Özbek Hükümeti tarafından Aral Denizi çevresinin sosyo-ekonomik kalkınmasını teşvik etmek için sunulan ve 210 milyon doları aşan bir dizi projeyi görüştü. Daha önce deniz dibi olan alana 27.000 fidan dikme kampanyasına AB heyetindeki üyeler de katıldı (AKIpress, 27.04.2022).