Өзбекстанның сыртқы саудасы

ӨЗБЕКСТАННЫҢ СЫРТҚЫ САУДАСЫ Халықаралық сауда Өзбекстан үшін өте маңызды рөл атқарады. Ел мақта, жеміс-жидек пен көкөністерді қамтыған ауылшаруашылық өнімдерін жеткізушілердің бірі болуда. Тәуелсіздік алғаннан бері Өзбекстан біртіндеп реформалар жасай бастады.

Ел экономикасының ерекшелігі, импортты алмастыру саясатын жүргізіп, ішкі нарықтың қатты қорғалғандығында болды. Сонымен қатар, Өзбекстан экспортты қарқынды түрде қолдады. Алайда қазіргі президент Шавкат Мирзиёев жүзеге асырған жаңа ашық экономикалық саясат арқылы ел саудаға байланысты көптеген мәселелерге көзқарасын өзгертті. Сондықтан мақаланың мақсаты екі жақты болып келеді.

Біріншіден, Өзбекстандағы сыртқы сауданың динамикасы талданса, екіншіден, елдің жаңа сауда саясаты туралы ақпаратты ұсыну арқылы оның Орталық Азия аймағы үшін маңызды әсерлері зерттеледі. Осы орайда деректердің жетіспеуі Өзбекстанның сауда динамикасын зерттеуді шектейтіндігін де айта кеткен жөн. Сондықтан бұл зерттеуде Халықаралық сауда орталығының (2021) 2017 жылдан 2020 жылға дейінгі деректері қолданылады.

Өзбекстанның жалпы сыртқы саудасы 2017 жылғы 22 миллиард доллардан 2019 жылы 36 миллиард долларға дейін өсті. Есепті кезеңде сауда көрсеткіштері оң динамикаға ие болғанымен, эпидемияға байланысты бұл тенденция нашарлады. Осылайша, елдің сыртқы сауда көлемі 2020 жылы 33 миллиард долларға дейін төмендеді. Мысалы, 2017 жылы ел 10 миллиард долларлық өнімді экспорттаған болса, оның импорты 12 миллиард долларды құрады. 2020 жылы Өзбекстанның экспорты мен импорты сәйкесінше 13 миллиард пен 20 миллиард доллар болды. Нәтижесінде сауда тапшылығы 7 миллиард долларға дейін жетті.

Эпидемия Өзбекстанның сауда ағымына айтарлықтай әсер етті. Қойылған шектеулерге байланысты елдің экспорты да, импорты да төмендеді. Елдің ауыл шаруашылығы экспорты 2019 жылы 1,57 миллиард доллардан 1,52 миллиард долларға дейін төмендеді. Есепті кезеңде мақта экспорты 1,29 миллиард доллардан 1,2 миллиард долларға дейін азайды. Бұлардан басқа минералды ресурстар секторы да айтарлықтай құлдырауға ұшырады. Мұнай газы мен басқа көмірсутек газы өнімдерінің экспорты 2,3 миллиард доллардан 0,5 миллиард долларға дейін, минералды ресурстардың экспорты 2,52 миллиард доллардан 0,64 миллиард долларға дейін төмендеді. Осылайша, мұнай газы мен басқа көмірсутекті газ өнімдерінің экспорты 4,6 есеге азайды. Экспорттың бұл төмендеуін эпидемия тудырған екі маңызды фактормен түсіндіруге болады. Біріншіден, Қытай 2020 жылы наурызда жеткізушілерге жеткізуді тоқтату туралы форс-мажорлық ескерту жасаған. Екіншіден, Өзбекстан Ресейге табиғи газ жеткізуді тоқтатты. Сондықтан, жүргізіліп жатқан индустрияландыру үдерісіне қарамастан, минералды ресурстар Өзбекстан экономикасы мен саудасында маңызды рөл атқара беруде.

Сонымен қатар, Өзбекстан ауылшаруашылық өнімдерін жоғары мөлшерде сатып алды. 2020 жылы 2,3 миллиард долларлық ауылшаруашылық және азық-түлік тауарларын импорттаған болса, бұл көрсеткіш 2019 жылы 2,1 миллиард долларды құрады.

Минералды ресурстардың импорты 0,9 миллиард доллардан 1,1 миллиард долларға дейін өсті. Өзбекстан 1,2 миллиард долларға дәрі-дәрмек импорттаған болса, 2019 жылы сатып алу 0,9 миллиард долларды құрады. Көлік импорты 2019 жылғы 5,6 миллиард доллардан 2020 жылы 4,8 миллиард долларға дейін төмендеді.

Өзбекстанның ірі экспорттық серіктестері Қытай, Ресей, Түркия, Қазақстан және Қырғызстан болып табылады. Елдің 2020 жылы Қырғызстаннан басқа барлық осы нарықтарға экспорты төмендеді. Қытай мен Ресейге жөнелтілімдер мұнай газы экспорты көлемінің төмендеуіне байланысты айтарлықтай азайды. Атап айтқанда, Қытайға экспорт 2019 жылы 1,77 миллиард доллардан 2020 жылы 1,28 миллиард долларға дейін төмендеді. Есепті кезеңде мұнай газының экспорты Ресейге 2,07 миллиард доллардан 1,16 миллиард долларға дейін, Түркияға 1,15 миллиард доллардан 0,95 миллиард долларға дейін, ал Қазақстанға 1,24 миллиард доллардан 0,73 миллиард долларға дейін азайды. Сонымен бірге, Қырғызстанға экспорт 0,64 миллиард доллардан 0,71 миллиард долларға дейін өсті. Бұл сауда ағындары Өзбекстанның негізгі нарығының Орталық Азиядан тыс жерлерде орналасқандығын көрсетеді.

Өзбекстан өнімдері үшін перспективалық нарық ретіндегі Түркияның рөлінің артуы да назар аудартады.

Өзбекстанның ірі импорттық серіктестері Қытай, Ресей, Қазақстан, Оңтүстік Корея және Түркия. Елде Ресей мен Қазақстаннан тыс серіктестерінен импорт ағындарының төмендеуі байқалды. Мысалы, оның Қытайдан импорты 2019 жылы 5,1 миллиард доллардан 2020 жылы 4,4 миллиард долларға дейін төмендеді. Осы жылдары Өзбекстанның Оңтүстік Кореядан сатып алуы 2,5 миллиард доллардан 1,9 миллиард долларға дейін төмендеді, ал Түркиядан импорттың төмендеуі басқа елдермен салыстырғанда 1,3 миллиард доллардан 1,1 миллиард долларға дейін азайды. Сонымен бірге Өзбекстанның Ресейден импорты 4 миллиард доллардан 4,1 миллиард долларға дейін өсті. Елдің Қазақстаннан импорты 1,9 миллиард доллардан 2,1 миллиард долларға дейін өсті. Осы себептен Өзбекстанның импорты әртүрлі динамиканы көрсетуде.

Өзбекстан экспортының құрылымы мен Орталық Азия нарықтарындағы көріністеріне айтарлықтай әсер ететін саудаға байланысты кейбір жетістіктерін атап өту қажет. Өзбекстан электр скутерлерін шығаратын жаңа орталыққа айналуды жоспарлап отыр. Ел президенті Шавкат Мирзиёев электр энергетикасы өндірушілеріне субсидиялар мен көмек беру туралы жарлыққа қол қойды. Сонымен қатар, Өзбекстан аяқ киім экспортын ойдағыдай ілгерілетуде. 2020 жылдан бастап Өзбекстаннан аяқ киім импорттайтын елдердің саны артып келеді. Озбек былғары өнеркәсібінің мәліметтері бойынша, ел өз өнімдерін Америка Құрама Штаттары, Біріккен араб әмірліктері, Кувейт, Латвия және Молдова нарықтарына жеткізе бастады. Мемлекеттік кеден комитеті 2020 жылдан бастап елдің 28 миллион долларға жуық 24 миллион жұп аяқ киім экспорттағанын хабарлады. Аяқ киімнің экспорты 2019 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 91% өсті, ал импорт шамамен 74%-ға төмендеді.

Өзбекстан былғары қауымдастығы елдің 2021 жылдың 4 тоқсанында Nike және Adidas аяқ киімдерін шығаруға дайындалып жатқанын хабарлады. Бастапқыда жылына 3 миллион жұп спорттық аяқ киім шығаратын бизнес 2022 жылдың үшінші тоқсанында толық қуатына шығуы күтілуде. Өзбекстан аяқ киімнің 50%-ын Орталық Азия елдеріне экспорттауды жоспарлап отыр. Ішкі нарықтың үлесі шамамен 20%-ды құрауы болжануда. Дегенмен, елдің сауда саясаты туралы да пікірталастар бар. Мысалы, 2020 жылдың алғашқы төрт айында Өзбекстандағы Chevrolet автомобильдерінің Қазақстандағы сатылымы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шамамен 5000% өсті. Атап айтқанда, Қазақстан азаматтары Өзбекстанда шығарылған 8,923 Chevrolet автокөлігін сатып алса, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінде тек 186 болған. Сонымен қатар Өзбекстанның ішкі нарығы көлік тапшылығынан зардап шегіп отырғанын айта кеткен жөн. Азаматтарға автокөлік сатып алу үшін олар келісімшарт бойынша бағаның 85%-ын төлеуі және өндірісін 4-5 ай күтуі керек. Осы себептен Өзбекстан ішкі нарықтағы сұранысты өндіріс көлемінің жоғарылауы және импорт арқылы қамтамасыз етуі керек.

Сонымен қатар, Өзбекстан болашақ сауда ағындарына да әсер ететін реформаларды жүзеге асыруда айтарлықтай жетістіктерге жетті. Бұл реформалар регионализм мен көпжақтылықтың рөлін қайта бағалауын қамтиды.

Өзбекстан Еуразиялық экономикалық одақта бақылаушы мәртебесін алды, Дүниежүзілік сауда ұйымымен келіссөздерді қайта бастады және Халықаралық еңбек ұйымымен белсенді ынтымақтастықты бастады.

Еуропалық комиссия Өзбекстанға Жалпыға бірдей преференциялар жүйесі мәртебесін берді. Осы жүйенің көмегімен Өзбекстанның Еуропалық одаққа экспорттай алатын өнімдерінің саны 6200-ге дейін жетіп, бұл жағдай елдің экспорттаушыларына айтарлықтай пайда әкелуі күтілуде. Өзбекстанның сауда саясаты мен ұсынылған реформаларын шешілмеген бірнеше шекара даулары мен қақтығыстарды ескере отырып, Орталық Азияда өте қажет саяси және бейбітшілікті қолдау құралы ретінде санауға болатындығын атап өту маңызды. Бұл салада елдің Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстанмен еркін сауда аймақтарын және Қазақстанмен шекаралас облыстарда «Орталық Азия» Халықаралық сауда-экономикалық ынтымақтастық орталығын құруды ұсынды. Орталықтың жалпы аумағы 400 га құрауы және оның тәуліктік өнімділігі екі бағытта 35 мың адамға және 5 мың жүк көлігіне тең болса, Орталық арқылы екіжақты сауданы 10 миллиард долларға дейін арттыру жоспарлануда. Осылайша, Өзбекстанның тауар айналымының өскенін айтуға болады. Алайда эпидемия елдің экспорты мен импортының төмендеуіне әкелді.

Елдің минералды ресурстары ең көп зардап шеккен өнімдер болса, экспорты айтарлықтай төмендеді. Өзбекстанның Еуразия аймағындағы сауда құрылымын өзгерте алатын мәжбүрлі еңбекті қылмыстық жауапкершілікке тартумен қатар, маңызды реформаларды қолданғанын атап өту маңызды. Бұл саясат Орталық Азия аймағына бейбітшілік пен өркендеу әкелуі мүмкін екенін айтуға болады.

Жазушы: Азимжан Хитахунов, Еуразия ғылыми-зерттеу институты, Қазақстан Саясат, сыртқы қатынастар және қауіпсіздік       Ресей Ауғанстан шекарасында Өзбекстан, Тәжікстан және Қырғызстаннан тұратын Орталық Азия елдерімен бірлескен әскери жаттығулар өткізеді. Оқу-жаттығуға Қырғызстан мен Тәжікстандағы базаларының әскери-әуе күштерін және S-300 әуе қорғаныс жүйелерін қатыстырады. Әскери бөлімдер Талибан мен басқа террористік топтар шекарадан өткен жағдайда әскери операцияларға дайындалады. Бірқатар жаттығулардан кейін аталмыш елдер «Бейбітшілік миссиясы - 2021» атты бірлескен жаттығу өткізеді (Kun.uz, 16.07.2021).

Тәжікстан Сыртқы істер министрі Сироджиддин Мухриддиннің шақыруымен Қытай Сыртқы істер министрі Ван И ресми сапармен Тәжікстанға келді. Министрлер екіжақты ынтымақтастық мәселелерін және Ауғанстандағы жағдайды талқылады. Тараптар екі ел арасындағы халықаралық және аймақтық ұйымдар шеңберіндегі ынтымақтастық мүмкіндіктеріне баға берді. сонымен бірге министр Ван И Шанхай ынтымақтастық ұйымы (ШЫҰ) Сыртқы істер министрлері кеңесінің келесі отырысына және ШЫҰ-Ауғанстан байланыс тобының бірінші отырысына қатысады (ASIA-Plus, 14.07.2021). Әзірбайжан Парламентінің Халықаралық істер комитеті мен Парламентаралық қатынастар комитетінің делегациясы алғаш рет Солтүстік Кипр Түрік Республикасына (СКТР) ресми сапармен келді. Әзірбайжан парламентінің халықаралық қатынастар комитетінің төрағасы Самед Сеидов бастаған делегацияны СКТР президенті Ерсін Татар, парламент спикері Өндер Сеннароғлу және премьер-министр Ерсан Санер қабылдады. Тараптар ынтымақтастық мәселелерін және түрік мемлекеттерінің контекстіндегі СКТР-ның мүмкіндіктерін талқылады. Самед Сеидов СКТР Түркі әлемінің бір бөлігі екенін мәлімдеді және Әзірбайжан Еуропа Кеңесінде СКТР-ның құқықтары мен әділдігін қорғайтынына сенім білдірді (Анадолы агенттігі, 17.07.2021).

Ғағауызстан президенті Ирина Влах Молдовада өткен 11 шілдедегі кезектен тыс сайлауға бақылаушы болған үш түрік парламентінің мүшелері Камил Айдын, Ахмет Арслан және Жемал Өзтүрікпен кездесті. Тараптар Молдова мен Ғағауызстандағы қоғамдық-саяси жағдайды талқылады. Тараптар Ғағауызстанда Түркияның қолдауымен жүзеге асырылып жатқан жобаларға да тоқталды. Ирина Влах Түркияның қолдауымен индустриалды колледж салу Ғағауызстанда жергілікті экономиканы дамытуға көмектесетіндігін мәлімдеді (Infotag, 12.07.2021).

Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев «Орталық және Оңтүстік Азия: аймақтық өзара байланыс. Қиындықтар мен мүмкіндіктер» атты халықаралық конференцияға қатысу үшін Өзбекстанға келген әріптесі, Ауғанстан Президенті Ашраф Ғаниді қабылдады. Көшбасшылар аймақтық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, тұрақты дамуды қолдау және аймақтық жобаларды іске асыру бойынша ынтымақтастық мүмкіндіктерін талқылады. Президент Мирзиёев Өзбекстан Ауғанстанда бейбітшілік орнатуға көмектесуге дайын екенін мәлімдеді (Centralasia.news, 15.07.2021).

Душанбеде ШЫҰ Сыртқы істер министрлері мен ШЫҰ Бас хатшысы Владимир Норовтың қатысуымен кездесу өтті. Кездесуге қатысушылар Ауғанстандағы оқиғалар туралы пікір алмасты және аймақтағы жағдайды жақсарту жолдарын талқылады. Кездесу соңында Сыртқы істер министрліктерінің өкілдері бірлескен мәлімдеме жасап, Ауғанстанда бейбітшілік пен тұрақтылықты қалпына келтіру үшін ортақ ұстанымдар мен араласу жоспарларын анықтады (Centralasia.news, 15.07.2021).

Экономика, қаржы және энергия       Қазақстанның ауыл шаруашылық секторына инвестициялар айтарлықтай артып келеді. 2021 жылдың басынан бастап бұл салаға 501 миллион доллар инвестиция тартылды, бұл 2020 жылмен салыстырғанда 47,5% артық. Инвестициялардың барлығы дерлік егін және мал шаруашылығына аударылды. Солтүстік Қазақстан облысы инвестицияның жалпы көлеміндегі 25% үлесімен ең көп инвестиция тартты. Қазақстан премьер-министрі Асқар Мамин бұған дейінгі мәлімдемесінде инвестицияның жалпы көлемі 2021 жылы 1,6 миллиард долларға жететіндігін мәлімдеді (Qazaq TV, 16.07.2021). Пәкістан премьер-министрі Имран Хан «Орталық және Оңтүстік Азия: аймақтық өзара байланыс. Қиындықтар мен мүмкіндіктер» атты халықаралық конференцияға қатысу үшін Өзбекстанға барды. Сапар барысында екі ел арасында бизнес-форум өтті, содан кейін премьер-министр Имран Хан мен президент Шавкат Мирзиёев стратегиялық серіктестік орнату туралы бірлескен мәлімдемеге қол қойды. Имран Хан Пәкістан, Өзбекстан және Ауғанстан арасындағы теміржол жобасы қатысушы елдер үшін маңызды екенін атап өтті. Өзбекстан мен Пәкістан жалпы сомасы 500 миллион долларлық келісімдерге қол қойды (UzReport, 16.07.2021).

Ресей мен Вьетнам арасындағы ауыл шаруашылық өнімдерінің саудасы артып келеді. Ресейдің Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроэкспорт Федералды орталығының мәлімдемесіне сәйкес, Ресей 2021 жылдың бірінші жартыжылдығында Вьетнамға ең ірі ет жеткізуші ел болды. Есепті кезеңде елдегі ет экспорты өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,6 есеге өсіп, 62 мың тоннаға жетті. Ресейдің экспорттан түсетін кірісі 2,5 есе өсіп, 121 миллион долларға жетті (TASS, 15.07.2021).

Әзірбайжан Мемлекеттік кеден комитеті жариялаған мәліметтерге сәйкес, елдің сыртқы саудадағы артылымы 2021 жылдың алғашқы алты айында 3,4 миллиард долларға жетті. Мәлімдеме беру кезеңінде Әзербайжанның сауда көлемі 14,2 миллиард долларға жетті, оның 8,8 миллиардын экспорт иеледі. Әзірбайжанның сауда серіктестерінің тізімінде 171 мемлекет бар. Еуропалық Одақ (ЕО) нарығы ел өнімдері үшін маңызды нысана болып қала береді. Есепті кезеңде Әзірбайжанның ЕО нарығына ұсынысы 4,4 миллиард долларды құрады (AzerNews, 17.07.2021). 2021 жылдың алғашқы бес айында Қырғызстанның жалпы сауда көлемі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 27,7% өсіп, 2,8 миллиард долларға жетті. Осы өсім аясында елдің экспорты тек 4,4%-ға өсті, ал импорт 40%-дан асты. Қырғызстанның Еуразиялық экономикалық одақ мүшелерімен сауда-саттығы шамамен 35%-ға өсіп, 1,3 миллиард доллардан асты. Ресей мен Қазақстан қырғыз өнімдерінің негізгі нарықтары болып қала берді (Kabar, 13.07.2021).

Иранның Әзербайжандағы елшісі Сейед Аббас Мусави мәлімдемесінде Иран Әзірбайжанмен теміржол және Каспий теңізі арқылы транзиттік жолдарды дамытуды жоспарлап отырғанын айтты. Мусави транзиттік маршруттар екі елдің қарымқатынасы үшін тиімді деп мәлімдеді. Мусави Солтүстік-Оңтүстік дәлізін дамытудың үлкен маңызы бар екенін растады. Ол құрлықтағы және Каспий порттарындағы транзиттік жолдардың дамуы Иран мен Әзірбайжан арасындағы екіжақты сауданы 2-3 есеге арттыруы мүмкін екендігін атап өтті (Trend, 18.07.2021).

Дайындағандар:

Женгізхан Жаналтай, Қанат Маханов Қоғам және мәдениет       Біріккен ұлттар ұйымының (БҰҰ) Даму бағдарламасы Тәжікстан үкіметі жанындағы Қоршаған ортаны қорғау комитетімен серіктестікте климаттың өзгеруі туралы жаңа жобаны бастады. Тәжікстанның климаттық өзгеруіне қарсы тұру қабілеттілігін арттыруға бағытталған үш жылдық жобаның бюджеті 2,7 миллион доллар болып бекітілді. Тәжікстан үкіметі бұл бастамадан ұлттық және салалық деңгейде климаттың өзгеруіне бейімделу жоспарларын күшейту арқылы нәтижеге қол жеткізеді. Бастама Ресей үкіметі қаржыландыратын БҰҰ Даму бағдарламасының «Тәжікстандағы климаттың тұрақтылығына ықпал ету» жобасы аясында жүзеге асырылуда (ASIA-Plus, 15.07.2021). БҰҰ Балалар қоры Өзбекстанға мектепке дейінгі білім беру реформаларын жүзеге асыруға көмектеседі. Өзбекстанның Мектепке дейінгі білім беру министрі Агриппина Шин мен БҰҰ-ның білім, ғылым және мәдениет жөніндегі ұйымы бас директорының білім беру жөніндегі орынбасары Стефани Жаннинидің кездесуі барысында мектепке дейінгі білім беру жүйесіндегі қайта құруларды жүзеге асыру мәселелері талқыланды. Қазіргі уақытта Өзбекстандағы 6 жастағы балалардың шамамен 77%-ы мектепке дейінгі біліммен қамтамасыз етілген, сондай-ақ 2025 жылға қарай 100%-ға дейін арттыру жоспарлануда (Centralasia.news, 16.07.2021). Ислам әлемі білім, ғылым және мәдениет ұйымының (ICESCO) Шуша қаласын 2022 жылы Азия аймағының ислам мәдениетінің астанасы деп жариялау туралы бастамасы Әзірбайжанның Мароккодағы елшісі Октай Гурбановтың ICESCO бас директоры Салим М.Ал Маликпен кездесуі кезінде талқыланды. Малик бұл маңызды бастаманы жоғары деңгейде жүзеге асыру үшін барлық қажетті шаралар қабылданатындығын мәлімдеді. ICESCO Әзірбайжанға армян басқыншылығы кезінде қираған ескерткіштерді қалпына келтіруге көмектеседі (Azernews, 15.07.2021). «Абай» мәдени-іскерлік үйінің жобасы Қазақстан Ақпараттық және қоғамдық даму министрлігінің қолдауымен іске қосылды. Ол түрлі жобаларды жүзеге асыру арқылы шетелде тұратын азаматтармен мәдени-гуманитарлық және сауда-саттық байланыстарын дамытуға бағытталған. «Абай үйі» Омбыда, Ташкентте, Берлинде, Стамбулда және Киевте ашылды. «Абай үйін» Моңғолияда, Ресейдің Астрахан қаласында және Қырғызстанның Бішкек қаласында ашу жоспарлануда (Kazinform, 12.07.2021).

Әзірбайжан мен Грузия Тбилиси мен Баку арасында бауырлас қала қатынастарын орнату жөнінде өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. Тбилиси мэрі Кахабер Каладзенің Әзірбайжанға сапары кезінде Баку қаласының губернаторы Эльдар Азизовпен кездесу барысында қатысты құжатты рәсімдеді. Осы келісімге дейін 1952 жылы Сумгаит және Рустави сияқты қалалар болған, олар Әзірбайжан мен Грузия арасында бауырлас қалалық қатынастар орнатқан. Кутаиси мен Гәнжә қалалары мен Нахшыван мен Батуми қалалары арасында бауырластық байланыстар бар екендігі айтылған (Sputnikgeorgia.ru, 13.07.2021). Ташкентте Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёевтің бастамасымен Халықаралық Орталық Азия институты (UOAE)

ашылды. Ашылу салтанаты «Орталық және Оңтүстік Азия: аймақтық өзара байланыс. Қиындықтар мен мүмкіндіктер» халықаралық конференциясы кезінде өтті. Конференцияға Орталық Азия елдерінен жоғары мәртебелі қонақтар және БҰҰ, Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы мен ШЫҰ, Түркі кеңесі, сондай-ақ басқа да халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты. UOAE сарапшыларға түрлі салалардағы аймақтық ынтымақтастықтың перспективалары туралы пікір алмасуға арналған алаң ретінде қызмет етеді деп күтілуде (UzDaly, 15.07.2021).